تاکید بر کاربردی کردن تاریخ شفاهی برای روایت میراث ایران

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما در این نشست، آخرین وضعیت طرح تاریخ شفاهی وزارتخانه، روند آماده سازی و انتشار کتاب ها، تولید مستند و کلیپ، برنامه تاریخ شفاهی گردشگری و نوروز، تاریخ شفاهی اماکن تاریخی، طرح تاریخ شفاهی جنگ، تاریخ شفاهی خبرنگاران میراث فرهنگی و برنامه آموزش رابطان 31 استان بررسی و درباره مسیر ادامه و تعیین تکلیف این طرح ها تصمیم گیری شد.

بر اساس گزارش ارائه شده در این نشست، تاکنون 132 جلسه مصاحبه با 57 نفر در قالب پروژه های مختلف تاریخ شفاهی انجام شده و بخش قابل توجهی از این گفت و گو ها ضبط و مستندسازی شده است. همچنین 20 جلد کتاب در آستانه انتشار و رونمایی قرار دارد و تعدادی از آثار نیز مراحل داوری علمی، تدوین و ویرایش را طی می کنند.

صالحی امیری بر ضرورت تعیین تکلیف فرآیند انتشار آثار تاکید کرد و خواستار آن شد که برای مصاحبه ها و طرح هایی که هنوز به مرحله نهایی نرسیده اند، زمان بندی مشخصی تعیین شود تا هیچ یک از طرح های آغازشده بدون تعیین تکلیف باقی نماند.

در همین چارچوب، روند انتشار 20 جلد کتاب آماده انتشار نیز مورد بررسی قرار گرفت و اعضای شورا درباره زمان و شیوه رونمایی از این آثار گفت و گو کردند.

یکی از مهم ترین محور های مورد تاکید وزیر میراث فرهنگی در این نشست، ضرورت خروج طرح تاریخ شفاهی از قالب مکتوب و حرکت به سمت تولید محصولات متنوع فرهنگی و رسانه ای بود.

در این بخش، بر ضرورت تبدیل مصاحبه ها و داده های گردآوری شده به مستند، کلیپ، محصولات صوتی و سایر قالب های رسانه ای تاکید شد تا گنجینه تاریخ شفاهی وزارتخانه بتواند با مخاطبان امروز و نسل های آینده ارتباط برقرار کند.

همچنین پیشنهاد شد بخشی از محتوای تولیدشده از طریق پایگاه وزارت میراث فرهنگی منتشر شود و از ظرفیت شبکه مستند برای عرضه تولیدات تصویری استفاده شود.

این رویکرد بر این مبنا استوار است که تاریخ شفاهی، یک منبع ارزشمند برای شناخت تحولات نهادی، اجتماعی، فرهنگی و تاریخی کشور و در عین حال بستری برای تولید دانش و روایت های معتبر درباره میراث ایران به شمار می رود.

در ادامه نشست، موضوع تاریخ شفاهی گردشگری نیز مورد توجه قرار گرفت و تاکید شد که ثبت تحولات گردشگری در ایران باید تغییر نگرش جامعه ایرانی به سفر و تحول جایگاه گردشگری در زندگی مردم نیز در این روایت ها انعکاس یابد.

یکی دیگر از محور های مورد بحث، ثبت تاریخ شفاهی سفر های نوروزی بود. در این نشست تاکید شد که جابه جایی میلیون ها ایرانی در ایام نوروز و سفر آنان به نقاط مختلف کشور، پدیده ای چندلایه با ابعاد فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و میراثی است که بخشی از حافظه جمعی ایرانیان را شکل می دهد.

از این منظر، پیشنهاد شد «نوروز و سفر های نوروزی» به عنوان موضوعی مستقل در پروژه تاریخ شفاهی گردشگری مورد توجه قرار گیرد تا تجربه ها، روایت ها و تحولات این پدیده برای آیندگان ثبت و مستند شود.

طرح تاریخ شفاهی مرتبط با جنگ نیز از دیگر دستور های این نشست بود. بر اساس گزارش ارائه شده، پس از انتشار فراخوان و دریافت چند طرح، طرح پیشنهادی پس از طی فرآیند بررسی و رفت وبرگشت های کارشناسی در کمیته فنی پذیرفته شده و برای انعقاد قرارداد آماده است.

اعضای شورا در این بخش بر ضرورت ثبت روایت های دست اول و مستند مرتبط با جنگ تاکید کردند و آن را از جمله موضوعاتی دانستند که با گذشت زمان، اهمیت ثبت و صیانت از روایت های شاهدان و دست اندرکاران آن افزایش می یابد.

ثبت تاریخ شفاهی خبرنگاران حوزه میراث فرهنگی نیز از دیگر موضوعات مهم این نشست بود. در این بخش پیشنهاد شد تجربه و روایت خبرنگارانی که طی سال های مختلف تحولات حوزه های میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی را پوشش داده اند، به شکلی نظام مند ثبت و مستندسازی شود.

اعضای شورا همچنین درباره تشکیل کمیته تخصصی تاریخ شفاهی خبرنگاران میراث فرهنگی بحث کردند و تاکید شد؛ این طرح باید با رویکردی پژوهشی و مبتنی بر روش شناسی تاریخ شفاهی دنبال شود و هدف آن ثبت روند تحولات رسانه ای و چگونگی شکل گیری ادبیات و گفتمان میراث فرهنگی در رسانه های کشور را نیز دربرگیرد.